ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ’ – ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು
ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PDS) ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ವೇಗ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದೀಗ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ (CBDC) ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ’ ಎಂಬ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದು ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸರಬರಾಜು ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಜೋಶಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಮವು ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಲಾಭ ತಲುಪಿಸಲಿದೆ.
ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರ
ಕಳೆದ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪಡಿತರ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.
‘ಒನ್ ನೇಷನ್ ಒನ್ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್’ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಾದರೂ ರೇಷನ್ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇ-ಪಿಒಎಸ್ ಯಂತ್ರಗಳು, ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ದೃಢೀಕರಣ, ಆನ್ಲೈನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಬ್ರೇಕ್ ಬಿದ್ದಿದೆ.
ಇದೀಗ ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ CBDC ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕೂಪನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಗದುರಹಿತ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸಿದೆ.
CBDC ಎಂದರೇನು? ಇದು ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನ?
CBDC ಅಂದರೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ. ಇದು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವಂತೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮೆಬಲ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್ಗೆ ಜಮಾ ಆಗುವ ಹಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಿಡಿಎಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಖರೀದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರಿ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹಾಗೂ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಜೋಶಿ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಯೋಜನೆ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗೂ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ CBDC ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಇದೇ ಮೊದಲು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.
ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾರಿ?
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು
-
ಅಹಮದಾಬಾದ್
-
ಆನಂದ್
-
ದಾಹೋದ್
-
ಸಬರಮತಿ
ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪುದುಚೇರಿ, ಚಂಡೀಗಢ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಜೋಶಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ?
ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡಿತರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಮೊತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ಈ ವ್ಯಾಲೆಟ್ಗೆ ಜಮಾ ಆಗುತ್ತದೆ.
-
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ
-
ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರು 10 ಅಂಕಿಯ ಕೂಪನ್ ಕೋಡ್ ಬಳಸಿ
ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಡಿತರ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇ-ಪಿಒಎಸ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವಹಿವಾಟು ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ದಾಖಲಾಗಿ, ನೈಜ-ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಕಮಿಷನ್ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣ ತಡವಾಗುವುದು, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳು
✔️ ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.100 ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
✔️ ನಕಲಿ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯ
✔️ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ರೇಷನ್ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ
✔️ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ
✔️ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತ, ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸೇವೆ
✔️ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ
ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಶ್ಲಾಘನೆ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ, ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಜೋಶಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. “ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಬಡವರಿಗೆ ಪಡಿತರವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶದ ಪಿಡಿಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸುವ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಇದು” ಎಂದು ಅವರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳ ನಂತರ ಇದೀಗ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಹೌದು.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಯಾದರೆ, ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಗದುರಹಿತ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರರಹಿತ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಬಡವರ ಹಕ್ಕು ಅವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕನಸು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮೀಪವಾಗಲಿದೆ.