ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುವ ಅಲಸೂರು ಕೆರೆ ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗುವ ದಾರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಗರೀಕರಣ, ಅತಿಯಾದ ಮಣ್ಣು ಸಂಗ್ರಹ, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮಲಿನ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕೆರೆ, ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳೆತ್ತುವ (Desilting) ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಶಮನ ನಿಧಿ (NDMF) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು 4 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿನ ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಮಾದರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
🌍 108 ಎಕರೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೆರೆ – ನಗರಕ್ಕೆ ಜೀವಾಳ
ಸುಮಾರು 108 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಅಲಸೂರು ಕೆರೆ, ಒಂದೆಡೆ ಮಳೆನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೂರಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಇದು ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ನೀರು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆರೆಯ ಬಹುಭಾಗ ಒಣಗಿದಂತಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.
🚧 ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಚಾಲನೆ – ನೀರು ಹೊರಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನೀರನ್ನು ಔಟ್ಲೆಟ್ ಮೂಲಕ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆರೆ ಬಹುತೇಕ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ಜಲಾಶಯ, ಸೆಡಿಮೆಂಟೇಶನ್ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡಿವೆ.
ಈ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (BCCC) ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಕೆರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗಲಿದೆ.
💧 ದಿನಕ್ಕೆ 1.5 ಎಂಎಲ್ಡಿ ನೀರು – ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮಂಡಳಿ (BWSSB) ಯಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ (MLD) ಶುದ್ಧೀಕೃತ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ, ಈ ನೀರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲುವೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕುರಿತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಮತ್ತೆ ಈ ನೀರನ್ನು ಕೆರೆಗೆ ಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಲಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
🐟 ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ – 120 ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಾಧಾರ
ಕಳೆದ 14 ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಅಲಸೂರು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 120 ಮೀನುಗಾರರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮೀನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರ ಸಂಘದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಕೆರೆ ಇವರ ಜೀವನಾಧಾರದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನವರಿ 31ರೊಳಗೆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಈಗಾಗಲೇ ಸುಮಾರು 3 ಅಡಿಗೆ ಇಳಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಬಲೆಯಿಂದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
💬 “2001–02ರ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆ”
ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲಸೂರು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯ 2001–02ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ನಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 2020ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ನಡೆಸಿದ ಬಳಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಸಂಘವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 50,000 ರೂಪಾಯಿ ಲೀಸ್ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದರೂ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
🔄 3–4 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು, ಸುಮಾರು 3–4 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಕೆರೆ ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಳಿಕ, ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿವೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು BCCC ಕೆರೆ ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಶಿಲ್ಪಾ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
🚶♀️ ನಡಿಗೆ ಹಾದಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ – ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವ
ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, RBANMS ಕಾಲೇಜು ಭಾಗದಿಂದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ವಾಯುವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬರುವವರು ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಮುದಲಿಯಾರ್ ರಸ್ತೆ ಭಾಗದ ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗಲಿದೆ.
🌱 ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆರೆ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು
ಅಲಸೂರು ಕೆರೆಯ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಯೋಜನೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತರೆ ಕೆರೆಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಡಿವಾಳ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆ ತೆಗೆಯಲು 1.28 ಕೋಟಿ ರೂ ವೆಚ್ಚದ ಯಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡ ನಗರವು ಜಲಾಶಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ನಗರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.